MCHC در آزمایش خون؛ علت بالا یا پایین بودن این عدد چیست؟

MCHC یکی از مقادیر کلیدی گزارش شده در آزمایش شمارش کامل خون (CBC) است و اطلاعات مفیدی در مورد غلظت هموگلوبین داخل گلبول‌های قرمز ارائه می‌دهد. اگرچه سطح غیرطبیعی mchc در آزمایش خون لزوماً نشان دهنده یک مشکل جدی برای سلامتی نیست، اما گاهی اوقات می‌تواند با کم‌خونی یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای مرتبط باشد. درک معنای آزمایش MCHC بالا یا پایین می‌تواند به ارزیابی نتایج آزمایش خون کمک کند و تعیین نماید که چه زمانی ممکن است ارزیابی بیشتر مورد نیاز باشد.

mchc در آزمایش خون چیست؟

غلظت متوسط ​​هموگلوبین گلبولی (MCHC) یک آزمایش خون برای اندازه‌گیری تراکم هموگلوبین (Hgb) در گلبول‌های قرمز خون شماست. هموگلوبین پروتئینی است که به گلبول‌های قرمز خون اجازه می‌دهد اکسیژن را در بدن حمل کنند.

اگر این پروتئین‌ها بالاتر یا پایین‌تر از محدوده طبیعی باشند، ممکن است نشانه‌ای از کم‌خونی یا سایر اختلالات خونی باشد. برای کمک به تشخیص بیماری، آزمایش خون MCHC معمولاً در کنار آزمایش‌های جامع‌تری مانند شمارش کامل خون (CBC) انجام می‌شود.

چه زمانی به آزمایش خون MCHC نیاز دارم؟

آزمایش خون MCHC می‌تواند به عنوان بخشی از معاینه معمول خون یا برای نظارت بر بیماری‌های موجود انجام شود. با این حال، اگر علائمی از سطح غیرطبیعی Hgb یا کمبود آهن داشته باشید، پزشک شما ممکن است این آزمایش را نیز انجام دهد. جهت راحتی و آسایش بیشتر، خدمات آزمایش خون در منزل بادی چک، می‌تواند نحوه انجام این آزمایش را برای شما بسیار ساده‌تر کند.

در اینجا برخی از علائمی که ممکن است پزشک شما را به انجام آزمایش خون MCHC ترغیب کند، آورده شده است:

• خستگی و ضعف
• پوست رنگ‌پریده
• زردی پوست و چشم‌ها
• تنگی نفس
• سرگیجه
• دست و پاهای سرد

آنچه در طول آزمایش خون MCHC باید انتظار داشت

در خصوص اقدامات پیش از انجام آزمایش باید گفت که هیچ آمادگی خاصی لازم نیست، زیرا فقط یک خون‌گیری ساده است. با این حال، اگر MCHC در کنار آزمایش خون برای اندازه‌گیری قند خون، کلسترول یا آزمایش HCT انجام شود، ممکن است از شما خواسته شود که ناشتا باشید.

در زمان انجام این آزمایش، پزشک مقدار کمی خون از رگ بازوی شما گرفته و پس از گرفتن نمونه، یک گاز و یک باند روی محل سوراخ قرار داده می‌شود. در نهایت، کل این فرایند معمولاً کمتر از پنج دقیقه طول می‌کشد.

تفسیر آزمایش MCHC خون

پس از جمع‌آوری نمونه خون، چگالی Hgb در خون شما بررسی می‌شود. نتایج آزمایش خون MCHC بر حسب گرم در هر دسی‌لیتر (g/dL) نشان داده می‌شود که محدوده طبیعی آن بین ۳۲ تا ۳۶ گرم در دسی‌لیتر یا ۳۲۰ تا ۳۶۰ گرم در لیتر (g/L) است. اگر نتایج آزمایش مقداری را نشان دهد که خیلی بالا یا پایین باشد، ممکن است نشان‌دهنده بیماری‌های زمینه‌ای خون باشد.

پایین بودن MCHC در آزمایش خون

اندازه‌گیری MCHC پایین یا هیپوکرومیا، نشان می‌دهد که غلظت هموگلوبین در گلبول‌های قرمز خون شما کمتر است. داشتن هموگلوبین کمتر، ظرفیت خون شما را برای حمل اکسیژن به اندام‌هایتان کاهش می‌دهد. در اینجا برخی از علل شایع MCHC پایین آورده شده است:

کمبود آهن

این شایع‌ترین علت سطح پایین MCHC در آزمایش خون است، زیرا آهن ناکافی در بدن می‌تواند بر تولید گلبول‌های قرمز و سطح هموگلوبین تأثیر منفی بگذارد. پزشک شما ممکن است آزمایش فریتین را برای اندازه‌گیری ذخایر آهن بدن و تأیید اینکه آیا کمبود آهن علت اصلی است، توصیه کند.

کمبود ویتامین B6

کمبود ویتامین B6 می‌تواند منجر به کاهش سطح Hgb شود زیرا این ویتامین نقش مهمی در سنتز هموگلوبین دارد.

بیماری کلیوی

بیماری کلیوی می‌تواند باعث کاهش سطح MCHC شود، زیرا کلیه‌ها نمی‌توانند اریتروپویتین کافی، هورمونی که نقش مهمی در تولید گلبول‌های قرمز خون دارد، تولید کنند.

هموگلوبینوپاتی

هموگلوبینوپاتی‌ها گروهی از اختلالات خونی ژنتیکی هستند که بر تولید Hgb تأثیر می‌گذارند. یک نمونه از این بیماری‌ها تالاسمی است که در تولید طبیعی هموگلوبین و تشکیل گلبول‌های قرمز خون اختلال ایجاد می‌کند.

مسمومیت با سرب

مسمومیت با سرب زمانی رخ می‌دهد که سرب طی ماه‌ها یا سال‌ها در بدن تجمع یابد. این فلز سنگین می‌تواند بر آنزیم‌های دخیل در سنتز هموگلوبین تأثیر منفی بگذارد و منجر به کاهش سطح این پروتئین شود.

بالا بودن MCHC در آزمایش خون

MCHC بالا یا هایپرکرومیا به این معنی است که گلبول‌های قرمز خون شما غلظت بالاتری از هموگلوبین دارند. معمولاً جای نگرانی نیست، اما اگر از حد طبیعی خیلی بالاتر باشد، ممکن است نشان‌دهنده یک بیماری زمینه‌ای باشد که بر خون تأثیر می‌گذارد. در اینجا برخی از بیماری‌هایی که می‌توانند باعث MCHC بالا شوند، آورده شده است:

بیماری کبد

کبد مسئول تجزیه گلبول‌های قرمز خون است، اما بیماری‌هایی مانند سیروز می‌تواند این روند را تسریع کند. در نتیجه، ممکن است تعداد گلبول‌های قرمز خون حتی با وجود ثابت ماندن سطح هموگلوبین کاهش یابد و باعث شود سطح Hgb بالاتر به نظر برسد.

اختلال خونی ارثی

یک اختلال خونی ارثی، مانند بیماری سلول داسی شکل یا اسفروسیتوز ارثی، باعث می‌شود شکل گلبول‌های قرمز خون غیرطبیعی باشد و در نتیجه حجم گلبول‌های قرمز کاهش یابد. تغییر حجم سلول می‌تواند باعث افزایش سطح MCHC شود زیرا بر غلظت کلی هموگلوبین تأثیر می‌گذارد.

کم‌خونی همولیتیک

کم‌خونی همولیتیک یک بیماری پزشکی است که می‌تواند سطح MCHC را به دلیل تخریب سریع گلبول‌های قرمز خون که از میزان تولید آنها بیشتر است، افزایش دهد. در نتیجه، گلبول‌های قرمز باقی‌مانده معمولاً محتوای Hgb بالاتری نسبت به محدوده مرجع دارند.

اختلالات خودایمنی

اختلالات خودایمنی زمانی رخ می‌دهند که سیستم ایمنی به اشتباه به سلول‌های خود بدن، از جمله گلبول‌های قرمز خون، حمله می‌کند. نمونه‌هایی از چنین بیماری‌هایی شامل لوپوس و لنفوم است. این اختلالات می‌توانند منجر به افزایش سطح MCHC شوند، زیرا غلظت هموگلوبین در گلبول‌های قرمز باقی‌مانده افزایش می‌یابد.

کمبود ویتامین B12

ویتامین B12 برای تولید گلبول‌های قرمز سالم ضروری است. کمبود این ویتامین می‌تواند منجر به تشکیل گلبول‌های خونی معیوب شود و بر توانایی آنها در انتقال مؤثر اکسیژن در سراسر بدن تأثیر منفی بگذارد.

مراقبت‌های بعد از انجام آزمایش

آزمایش MCHC بخشی از شمارش کامل خون (CBC) است که بینشی در مورد سلامت گلبول‌های قرمز شما ارائه می‌دهد. اگر نتایج MCHC ناهنجاری‌هایی را نشان دهد، ممکن است پزشک آزمایش‌های خون اضافی را برای تشخیص دقیق بیماری شما توصیه کند.

در اینجا چند آزمایش خون دیگر که ممکن است انجام شوند، آورده شده است، مانند:

• میانگین حجم گلبول‌های قرمز (MCV)، که اندازه متوسط ​​گلبول‌های قرمز شما را اندازه‌گیری می‌کند.
• میانگین غلظت هموگلوبین گلبول‌های قرمز (MCH)، که مقدار متوسط ​​هموگلوبین را در یک گلبول قرمز واحد اندازه‌گیری می‌نماید.
• پهنای توزیع گلبول‌های قرمز (RDW)، که تغییرات اندازه گلبول‌های قرمز شما را اندازه‌گیری می‌کند.

اطلاعات مربوط به گلبول‌های قرمز شما به پزشک این امکان را می‌دهد که بیماری‌های مختلف سلامتی را تشخیص دهند یا مشکلات سلامتی موجود، از جمله بیماری‌های مزمن و کمبودهای تغذیه‌ای را تحت نظر داشته باشند.

دقت نتایج آزمایش

آزمایش خون MCHC مستقیماً چگالی Hgb را در گلبول‌های قرمز خون اندازه‌گیری نمی‌کند. در عوض، یک تخمین محاسبه‌شده بر اساس عوامل قابل اندازه‌گیری، مانند سطح هموگلوبین و تعداد گلبول‌های قرمز در نمونه خون ارائه می‌دهد. همچنین می‌توان آن را با استفاده از اندازه گلبول‌های قرمز و میانگین توده هموگلوبین محاسبه کرد.

در نتیجه، آزمایش خون MCHC ممکن است به طور مداوم نتایج قابل اعتمادی ارائه ندهد. این اشتباهات می‌تواند ناشی از شرایط انجام آزمایش و خطا در اندازه‌گیری هموگلوبین، شمارش گلبول‌های قرمز یا تعیین اندازه گلبول‌های خون باشد. علاوه بر این، هرگونه تغییر موقت در خون شما نیز می‌تواند بر نتایج MCHC تأثیر بگذارد.

در اینجا برخی از عواملی که می‌توانند بر دقت آزمایش خون MCHC تأثیر بگذارند، آورده شده است، از جمله:

تزریق خون

تزریق خون می‌تواند به طور موقت سطح MCHC شما را افزایش دهد زیرا خون تزریق شده مقدار قابل توجهی هموگلوبین را در گلبول‌های قرمز خون وارد می‌کند.

انتقال پلاسما

پلاسما جزء مایع خون است که گلبول‌های قرمز و سفید خون در آن شناور هستند. اگر اخیراً تزریق پلاسما انجام داده‌اید، سطح پلاسمای شما به طور موقت افزایش می‌یابد و در نتیجه سطح هموگلوبین پایین‌تری خواهید داشت.

کم‌خونی ترکیبی

ترکیبی از کم‌خونی که MCHC را کاهش می‌دهد (مانند کم‌خونی فقر آهن) به همراه نوع دیگری که معمولاً MCHC را افزایش می‌دهد (مانند کم‌خونی سلول داسی شکل) می‌توانند بر دقت نتایج MCHC تاثیر بگذارند.

عفونت‌ها

برخی از عفونت‌ها، مانند سیتومگالوویروس و ذات‌الریه، می‌توانند باعث لخته شدن خون شوند که ممکن است سطح Hgb شما را بالاتر از حد واقعی نشان دهد.

آیا این آزمایش خطراتی دارد؟

مشابه سایر آزمایش‌های خون، آزمایش خون MCHC یک روش کم‌خطر است که فقط به یک نمونه خون کوچک نیاز دارد. با این حال، از آنجایی که شامل گرفتن خون مستقیماً از رگ شما می‌شود، ممکن است برخی ناراحتی‌های جزئی از جمله موارد زیر را تجربه کنید:

• کبودی جزئی، تورم یا درد در محل سوزن
• درد یا ناراحتی جزئی در اطراف ناحیه‌ای که سوزن وارد شده است
• ممکن است در طول فرآیند وارد کردن یا خارج کردن سوزن، سوزش جزئی وجود داشته باشد
• سرگیجه به دلیل گرفتن خون

چگونه MCHC پایین خون را بهبود بخشیم؟

شما می‌توانید با اطمینان از مصرف روزانه مقدار کافی آهن، ویتامین B6 و ویتامین B12، نتایج MCHC خود را بهبود بخشید. در اینجا چند تغییر در رژیم غذایی شما وجود دارد که می‌توانید برای بهبود سطح آن امتحان کنید:

• غذاهای غنی از آهن مانند اسفناج، نخود، گوشت قرمز و ساردین مصرف کنید.
• با افزودن تخم مرغ، گوشت گاو، هویج، سیب زمینی شیرین و موز به وعده‌های غذایی خود، ویتامین B6 بیشتری مصرف کنید.
• مصرف ویتامین B12 خود را با غذاهایی مانند ماست و شیر افزایش دهید.
• به طور منظم مکمل‌های آهن مصرف کنید.
• مصرف نوشیدنی‌هایی که در جذب آهن اختلال ایجاد می‌کنند، مانند چای، را کاهش دهید.

آنچه که سطح MCHC می تواند در مورد سلامتی به شما بگوید

سطح غیرطبیعی MCHC به خودی خود یک تشخیص نیست و اهمیت آن به سایر نتایج شمارش خون، مقدار wbc در آزمایش خون، علائم و سلامت کلی شما بستگی دارد. مقادیر بالا و پایین MCHC می‌توانند علل مختلفی داشته باشند، بنابراین تفسیر آنها در شرایط مختلف ضروری است. اگر MCHC شما خارج از محدوده طبیعی باشد، بحث در مورد نتیجه با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی می‌تواند به شناسایی علت اصلی و تعیین اینکه آیا آزمایش‌های بیشتر ضروری است یا خیر، کمک کند.

سوالات متداول

تفاوت بین MCH و MCHC چیست؟

دو جزء از شمارش کامل خون (CBC) که سلامت گلبول‌های قرمز را ارزیابی می‌کنند، هستند. میانگین هموگلوبین گلبولی (MCH) میانگین مقدار هموگلوبین را در یک گلبول قرمز واحد اندازه‌گیری می‌کند و ایده‌ای از میزان هموگلوبین موجود در هر سلول ارائه می‌دهد. از سوی دیگر، میانگین غلظت هموگلوبین گلبولی (MCHC) غلظت هموگلوبین را نسبت به اندازه سلول اندازه‌گیری می‌کند و نشان می‌دهد که هموگلوبین در هر گلبول قرمز چقدر متراکم است.

آیا استرس می‌تواند باعث MCHC بالا شود؟

در حالی که استرس به طور مستقیم سطح MCHC را افزایش نمی‌دهد، ممکن است در طول زمان، تأثیر غیرمستقیم داشته باشد. در واقع می‌توان گفت که ممکن است شرایط پزشکی موجود، مانند اختلالات خودایمنی که سطح MCHC را افزایش می‌دهند، را بدتر کند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای درک صحیح ارتباط بین استرس و MCHC مورد نیاز است.

محدوده‌ی نرمال MCHC در آزمایش خون چقدر است؟

محدوده طبیعی MCHC در بزرگسالان معمولاً حدود ۳۲ تا ۳۶ گرم در دسی‌لیتر است. با این حال، محدوده‌های مرجع می‌توانند بین آزمایشگاه‌ها کمی متفاوت باشند، بنابراین بهتر است نتیجه خود را با محدوده ارائه شده در گزارش آزمایش خون خود مقایسه کنید.

منبع:

thomsonmedical.com