آزمایش خون برای بررسی روده؛ تشخیص التهاب و بیماری‌ها

سلامت روده ارتباط نزدیکی با بسیاری از جنبه‌های بدن دارد، با این حال، تشخیص مشکلاتی که دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار می‌دهند، همیشه بر اساس علائم به راحتی امکان‌پذیر نیست. به همین دلیل، آزمایش خون می‌تواند نقطه شروع مفیدی در هنگام مشکوک شدن به مشکل روده باشد. این آزمایش تصویر وسیع‌تری از وضعیت بدن را در اختیار پزشکان قرار می‌دهد و می‌تواند به تعیین اینکه آیا ارزیابی بیشتر سیستم گوارش ضروری است یا خیر، کمک کند. از این­رو ما در این مقاله تخصصی از مرکز بادی چک به بررسی انواع آزمایش خون برای روده پرداخته­ایم.

هدف آزمایش خون برای روده

آزمایش خون برای سلامت روده، یک ارزیابی آزمایشگاهی است که برای جستجوی علائمی که ممکن است به التهاب، عفونت، خونریزی، کمبودهای تغذیه‌ای یا سایر تغییرات مرتبط با مشکلات دستگاه گوارش اشاره داشته باشند، استفاده می‌شود. اگرچه آزمایش‌های خون معمولاً نمی‌توانند به تنهایی یک اختلال خاص روده را شناسایی کنند، اما می‌توانند سرنخ‌های ارزشمندی در مورد آنچه ممکن است در سیستم گوارش اتفاق بیفتد، ارائه دهند و به پزشک کمک کنند تا تصمیم بگیرد که آیا نیاز به بررسی بیشتر است یا خیر. رایج‌ترین آزمایش‌های خون برای روده به شرح زیر هستند:

آزمایش شمارش کامل خون (CBC)

این آزمایش انواع مختلف سلول‌های خون شما را اندازه‌گیری می‌کند. آزمایش CBC با بررسی تعداد گلبول‌های قرمز خون، می‌تواند نشان دهد که آیا کم‌خونی دارید یا خیر. چرا که برخی از افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ به دلیل خونریزی طولانی مدت تومور، دچار کم‌خونی می‌شوند.

آزمایش فریتین خون

آزمایش فریتین خون، میزان فریتین، پروتئینی که مسئول ذخیره آهن است را در خون اندازه‌گیری می‌کند و می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را هنگام بررسی برخی از اختلالات روده ارائه دهد. شرایطی که روده‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهند، ممکن است منجر به جذب ضعیف آهن یا از دست دادن مزمن خون از دستگاه گوارش شوند که به طور بالقوه منجر به کاهش ذخایر آهن و کم‌خونی می‌شود.

بنابراین، سطح پایین فریتین می‌تواند سرنخ مهمی در ارزیابی کم‌خونی بدون دلیل یا بیماری مشکوک روده باشد. با این حال، فریتین ممکن است در پاسخ به التهاب نیز افزایش یابد، بنابراین نتیجه طبیعی یا بالا همیشه کمبود آهن را رد نمی‌کند، به ویژه در بیماری التهابی روده. به همین دلیل، نتایج فریتین باید در کنار سایر یافته‌های آزمایشگاهی و علائم و سابقه پزشکی بیمار تفسیر شود.

آزمایش خون آلبومین

این آزمایش سطح آلبومین، پروتئینی که توسط کبد تولید می‌شود را اندازه‌گیری می‌کند. در افرادی که التهاب روده مداوم یا بیماری قابل توجه دستگاه گوارش دارند، ممکن است سطح پایین آلبومین به دلیل کاهش دریافت مواد مغذی، اختلال در جذب، التهاب یا از دست دادن پروتئین از طریق پوشش آسیب‌دیده روده رخ دهد.

در نتیجه، کاهش سطح آلبومین می‌تواند شاخص مهمی از اثرات سیستمیک یا شدت برخی از اختلالات روده، به ویژه بیماری التهابی روده باشد. با این حال، آلبومین پایین مختص بیماری روده نیست و می‌تواند با مشکلات کبدی یا کلیوی و سایر بیماری‌ها نیز رخ دهد، به هم دلیل انجام سایر آزمایشات مرتبط، بسته به نظر پزشک ضروری است.

آزمایش خون ویتامین B12 و فولات

آزمایش خون ویتامین B12 و فولات، سطح این ویتامین‌های ضروری را در جریان خون اندازه‌گیری می‌کند و می‌تواند به ویژه در ارزیابی سلامت روده مفید باشد. از آنجا که هر دو ویتامین از طریق دستگاه گوارش جذب می‌شوند، برخی اختلالات روده‌ای می‌توانند در جذب آنها اختلال ایجاد کرده و منجر به کمبود آنها شوند. بنابراین، سطح پایین B12 یا فولات ممکن است سرنخی از سوء جذب زمینه‌ای، مشکلات تغذیه‌ای یا بیماری مزمن دستگاه گوارش، به ویژه هنگامی که با کم‌خونی یا سایر علائم همراه باشد، ارائه دهد.

آزمایش خون برای بیماری التهابی روده

اگر پزشک شما به بیماری التهابی روده (IBD) مشکوک باشد، ممکن است آزمایش خون به عنوان بخشی از ارزیابی اولیه توصیه شود. این آزمایش‌ها می‌توانند شواهدی از التهاب در بدن را جستجو کنند و ممکن است سرنخ‌های مفیدی در مورد وجود و شدت یک فرآیند التهابی ارائه دهند. نشانگرهای رایج ارزیابی شده شامل پروتئین واکنشی C (CRP) و میزان رسوب گلبول‌های قرمز (ESR) هستند. سطوح بالا ممکن است احتمال التهاب فعال را تأیید کند، اگرچه مختص IBD نیستند و می‌توانند با عفونت‌ها یا سایر بیماری‌های التهابی نیز افزایش یابند.

آزمایش خون برای بیماری سلیاک

از دیگر دلایل اهمیت آزمایش خون برای روده، بیماری سلیاک است. سلیاک یک بیماری خودایمنی است که در آن خوردن گلوتن باعث ایجاد یک پاسخ ایمنی غیرطبیعی می‌شود که به پوشش روده کوچک آسیب می‌رساند و می‌تواند در جذب مواد مغذی اختلال ایجاد کند. آزمایش خون معمولاً اولین قدم در صورت مشکوک بودن به بیماری سلیاک است، زیرا می‌تواند آنتی‌بادی‌های خاص مرتبط با این بیماری را تشخیص دهد. نتیجه مثبت لزوماً تشخیص را تأیید نمی‌کند، اما می‌تواند نیاز به ارزیابی بیشتر را نشان دهد که ممکن است شامل آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی و بیوپسی روده کوچک باشد.

آزمایش خون مخفی مدفوع

آزمایش خون مخفی مدفوع (FOBT) به دنبال مقادیر کمی خون مخفی در نمونه مدفوع است که ممکن است با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نباشد. این آزمایش می‌تواند به شناسایی خونریزی در بخشی از دستگاه گوارش کمک کند که ممکن است با شرایطی مانند التهاب روده، پولیپ، زخم یا سرطان کولورکتال رخ دهد.

چه زمانی نیاز به آزمایش خون برای روده داریم؟

آزمایش خون می‌تواند بخشی از ارزیابی روده باشد و سرنخ‌هایی در مورد التهاب، کم‌خونی، عفونت، کمبود مواد مغذی و سایر تغییرات مرتبط با بیماری را در اختیار پزشک قرار دهد. اگر با تغییرات و علائم زیر مواجه شدید، لازم است تا سریعا به پزشک مراجعه نمایید.

• تغییرات مداوم در هضم: اسهال مداوم، یبوست، درد شکم، نفخ یا تغییر قابل توجه در عادات طبیعی روده ممکن است نیاز به بررسی آزمایشگاهی داشته باشد.
• کاهش وزن غیرعمدی: کاهش وزن بدون دلیل مشخص گاهی اوقات می‌تواند با التهاب مزمن روده، اختلال در جذب مواد مغذی یا سایر اختلالات دستگاه گوارش رخ دهد. همانطور که کاهش وزن ناخواسته می‌تواند خطرناک باشد، نباید ارتباط چاقی و بیماری‌های گوارشی را نادیده بگیرید.
• خستگی یا ضعف مداوم: خستگی، ضعف مداوم یا علائم مربوط به کم‌خونی ممکن است با کمبودهای تغذیه‌ای، جذب ضعیف یا از دست دادن خون از دستگاه گوارش مرتبط باشد.
• سوء جذب مشکوک: کمبود مواد مغذی مانند آهن، ویتامین B12 یا فولات ممکن است نشان دهنده این باشد که سیستم گوارش مواد مغذی را به درستی جذب نمی‌کند و ممکن است نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد.
• احتمال بیماری التهابی روده: آزمایش خون ممکن است زمانی در نظر گرفته شود که علائمی مانند اسهال مزمن، درد شکم، خونریزی مقعدی یا کاهش وزن بی‌دلیل، شک به بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو را افزایش دهد.
• علائم عفونت: تب همراه با درد شکم یا اسهال مداوم ممکن است نیاز به آزمایش برای یافتن شواهدی از التهاب یا عفونت روده در آزمایش خون را داشته باشد. آزمایش مدفوع نیز ممکن است بسته به علت مشکوک مورد نیاز باشد.
• کم‌خونی یا کمبود آهن بی‌دلیل: هنگامی که کمبود آهن یا کم‌خونی هیچ توضیح واضحی نداشته باشد، پزشکان ممکن است دستگاه گوارش را برای خونریزی یا مشکلات جذب احتمالی بررسی کنند.
• نگرانی در مورد سرطان روده بزرگ: تغییرات مداوم در اجابت مزاج، خونریزی مقعدی، کاهش وزن بی‌دلیل یا کم‌خونی فقر آهن باید از نظر پزشکی ارزیابی شوند. انجام آزمایش خون در منزل علاوه بر راحتی، می‌تواند اطلاعات مفید و تکمیلی ارائه دهد، اما نمی‌تواند به تنهایی سرطان روده بزرگ را تشخیص دهد.
• پایش وضعیت روده‌ای شناخته‌شده: برای افرادی که از قبل به بیماری‌هایی مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو مبتلا هستند، آزمایش‌های دوره‌ای خون می‌تواند به پایش التهاب، وضعیت تغذیه‌ای، کم‌خونی و پاسخ به درمان کمک کند.

گامی هوشمندانه‌تر برای درک سلامت گوارشی شما

درک علل احتمالی مشکلات روده بخش مهمی از مراقبت از سلامت شماست، اما انتخاب آزمایش‌های مناسب و تفسیر نتایج آنها باید به یک متخصص واجد شرایط سپرده شود. اگر پزشک شما آزمایش خون را برای بررسی یک مشکل گوارشی یا روده‌ای توصیه کرده است، جمع‌آوری دقیق نمونه و پردازش آن از طریق یک آزمایشگاه معتبر می‌تواند این تجربه را ساده‌تر و راحت‌تر کند.

بادی چک خدمات آزمایشگاهی حرفه‌ای را با تمرکز بر جمع‌آوری دقیق نمونه و راحتی بیمار ارائه می‌دهد و به شما کمک می‌کند تا فرآیند آزمایش را با اطمینان و سهولت بیشتری انجام دهید. برای کسب اطلاع دقیق در خصوص هزینه آزمایش خون در منزل می‌توانید با تیم پشتیبانی ما در این مجموعه در ارتباط باشید.

سوالات متداول

آیا آزمایش خون می تواند مشکلات روده را تشخیص دهد؟

آزمایش خون می‌تواند سرنخ‌های مفیدی در مورد آنچه ممکن است در سیستم گوارشی اتفاق بیفتد ارائه دهد، اما معمولاً نمی‌توانند یک بیماری خاص روده را به تنهایی شناسایی کنند. آنها ممکن است علائم التهاب، کم خونی، عفونت یا کمبودهای تغذیه ای را نشان دهند که به پزشک کمک می کند تصمیم بگیرد که آیا آزمایشات بیشتری لازم است یا خیر.

کم‌خونی چه ارتباطی با بیماری روده دارد؟

کم‌خونی گاهی اوقات می‌تواند با اختلالات روده مرتبط باشد، به‌ویژه هنگامی که خونریزی مداوم یا مشکل در جذب برخی مواد مغذی وجود دارد. شمارش کامل خون می‌تواند به شناسایی کم‌خونی کمک کند، در حالی که آزمایش‌های اضافی مانند مطالعات آهن یا آزمایش ویتامین ممکن است برای بررسی علت احتمالی آن استفاده شود.

نتایج غیرطبیعی آزمایش خون مربوط به سلامت روده چگونه تفسیر می‌شود؟

یک نتیجه غیرطبیعی لزوماً به این معنی نیست که شما بیماری روده دارید. به عنوان مثال، CRP بالا می‌تواند علل مختلفی داشته باشد، در حالی که کم‌خونی ممکن است ناشی از بیماری‌های زمینه‌ای مختلف باشد. بنابراین، نتایج آزمایش خون باید همراه با علائم، سابقه پزشکی، معاینه فیزیکی و هرگونه بررسی دیگری که توسط متخصص شما توصیه شده است، تفسیر شود

منابع:

medlineplus.gov

coeliac.org.au

ukhealthcare.uky.edu