هپاتیت که بسیاری از افراد آن را به عنوان التهاب کبد میشناسند، بیماری مسری است که از مسیرهای مختلفی میتواند وارد بدن شود. هپاتیت A، هپاتیت B، هپاتیت C، هپاتیت D و هپاتیت E انواعی از این بیماری هستند که هر کدام به نحوی منتقل میشوند. در ادامه قصد داریم تا راههای انتقال هپاتیت را مورد بررسی قرار دهیم، پس تا انتها همراه ما باشید.
علائم هپاتیت
پیش از بررسی دقیق راههای انتقال، باید توجه داشت که علائم هپاتیت بسته به نوع ویروس ممکن است متفاوت باشد، اما به طور کلی شامل مواردی مانند خستگی مزمن، زردی پوست و چشم (یرقان)، درد شکم، تهوع و تیرگی ادرار است که نیازمند بررسی پزشکی هستند.
شایع ترین راه انتقال هپاتیت
برای شناخت بهتر این بیماری، ابتدا باید با انواع هپاتیت و راههای اصلی انتقال آنها آشنا شویم. از مهمترین راههای انتقال هپاتیت میتوان به موارد زیر در جدول اشاره کرد:
|
نوع هپاتیت |
راههای انتقال |
| هپاتیت A |
مصرف آب یا غذای آلوده |
|
هپاتیت B |
مادر به نوزاد رابطه جنسی استفاده مشترک از وسایل شخصی |
|
هپاتیت C |
خالکوبی یا پیرسینگ با وسایل غیراستریل |
| هپاتیت D |
همان راههای انتقال هپاتیت B |
|
هپاتیت E |
مصرف آب آلوده (در مناطقی با سیستم بهداشتی ضعیف تماس با محیط آلوده به مدفوع |
خون آلوده
طبق گفته hepb
Contaminated blood. Hepatitis B, C and D can spread through contact with blood from someone who has the virus. This typically happens when people share needles for intravenous drug use.
هپاتیت B، C و D میتوانند از طریق تماس با خون فرد مبتلا به این ویروس منتقل شوند. این معمولا زمانی اتفاق میافتد که افراد برای تزریق مواد مخدر از سوزنهای مشترک استفاده میکنند.
مواد غذایی و آب آلوده از روده
یکی از راههای انتقال هپاتیت A (آب و غذای آلوده) و مصرف صدف خام میباشد، چرا که زمینهی انتقال هپاتیت گوارشی یا رودهای را فراهم میکند.
انتقال هپاتیت از طریق لیوان
بعضی معتقد به این هستند که لیوان یا بعضی از وسایل شخصی مثل تیغ اصلاح، ریشتراش یا ناخنگیر آلوده نیز هپاتیت را منتقل میکنند.
انتقال هپاتیت از طریق لباس
خطر انتقال ویروس هپاتیت B زمانی مطرح میشود که لباس آلوده به خون یا سایر ترشحات عفونی، با پوست آسیبدیده (زخم باز) یا غشاهای مخاطی (مانند چشم و دهان) تماس مستقیم پیدا کند. اگرچه ویروس هپاتیت B (HBV) دارای پایداری محیطی است و میتواند برای مدت کوتاهی در خون خشکشده زنده بماند، اما رعایت پروتکلهای استاندارد شستوشو و ضدعفونی، این ریسک را به طور موثری حذف میکند.
انتقال هپاتیت از استخر
تماس با افراد بیمار در محیط استخر و بلعیدن و خوردن آب آلوده استخر باعث انتقال هپاتیت A میشود.
انتقال هپاتیت از طریق دستشویی
انتقال هپاتیت از طریق دستشویی، ریسک پایینتری دارد و شستوشوی کامل دستها و ضدعفونی کردن مداوم سرویس بهداشتی درصد این راه انتقالی را به حداقل مقدار خود میرساند.
بزاق دهان
راه اصلی انتقال ویروسهای رودهای، مصرف آب و غذای آلوده به مدفوع فرد بیمار است. با این وجود، برخی شواهد جدید این احتمال را مطرح کردهاند که در شرایط بسیار خاص و نادر، بزاق فرد آلوده نیز ممکن است در انتقال بیماری نقش داشته باشد.
رابطه جنسی با فرد مبتلا
یک راه رایج انتقال هپاتیت رابطه جنسی با فرد آلوده نیز میباشد.
انتقال هپاتیت از راه تتو و پیرسینگ
خطر انتقال هپاتیت (B و C) از طریق تتو و تزریق نیز وجود دارد، این اتفاق میتواند از طریق تماس مستقیم با خون فرد مبتلا یا استفاده از ابزارهای آلوده رخ دهد.
انتقال هپاتیت در دندانپزشکی و آرایشگاه
استفاده از وسایل استریل نشده در کلینیکهای دندانپزشکی، آرایشگاه، جراحیهای سرپایی یا حجامت غیربهداشتی، از راههای مهم انتقال هپاتیتهای خونی (B و C) است.
مادر به نوزاد
نوزادانی که مادرانشان در زمان زایمان به این عفونت ویروسی مبتلا هستند، در صورت عدم دریافت مداخلات پزشکی پیشگیرانه، در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند. به این روش انتقال پری ناتال نیز میگویند، احتمال انتقال هپاتیت B از این طریق بالای 90 درصد گزارش شده است.

راه های پیشگیری از انتقال هپاتیت
هپاتیت یک بیماری خطرناک است که برای جلوگیری از ابتلا به آن، به ویژه جهت پیشگیری از هپاتیت B وC، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
- اجتناب از تماس با اشیای آلوده به ویروس
- استفاده از وسایل استریل دندانپزشکی
- آزمایش عملکرد آنزیمهای کبدی را به صورت دورهای انجام دهید. برای سهولت و ایمنی بیشتر، میتوانید از خدمات آزمایش خون در منزل یا محل کار بادی چک استفاده کنید.
- قبل از تماس دست با دهان یا صورت، دستها را ضدعفونی کنید.
- غذاهای خام، نپخته و آب آشامیدنی را میل نکنید.
- آزمایش عملکرد آنزیم های کبدی
- واکسینه شدن هپاتیت A و b
سخن پایانی
شناخت دقیق راههای انتقال هپاتیت اولین و مهمترین قدم برای محافظت از سلامت خود و اطرافیان است. همانطور که خواندید، این ویروسها گاهی از مسیرهایی که فکرش را هم نمیکنیم (مثل یک ابزار آرایشی ساده یا آب آلوده)، وارد بدن میشوند. باید بدانید که تقویت سیستم ایمنی با ویتامینتراپی میتواند بدن را در برابر فشارهای ناشی از بیماریهای ویروسی مقاومتر کند.
سوالات متداول
آیا هپاتیت از راه بزاق منتقل میشود؟
انتقال هپاتیت C از طریق بزاق دهان بسیار نادر است، زیرا در شرایط عادی، بزاق به تنهایی حاوی مقدار کافی از ویروس برای انتقال بیماری نیست. با این حال، اگر فرد مبتلا به این بیماری دچار زخمهای دهانی یا خونریزی لثه باشد، ترکیب خون با بزاق میتواند خطرساز باشد. در چنین شرایطی، چنانچه این ترشحات با غشاهای مخاطی دهان یا زخم باز فرد دیگری تماس پیدا کند، احتمال انتقال ویروس وجود خواهد داشت.
ویروس هپاتیت چقدر روی سطوح زنده میماند؟
ذکر کنید که ویروس هپاتیت B بسیار مقاوم است و میتواند تا ۷ روز روی سطوح خشک (مثل تیغ یا مسواک) زنده و عفونی بماند. این عدد برای هپاتیت C کمتر است اما همچنان خطرناک میباشد.
چرا هپاتیت A از راه غذا منتقل میشود اما هپاتیت B و C فقط از طریق خون؟
ویروس هپاتیت A و E بدون پوشش هستند و میتوانند در برابر اسید معده مقاومت کنند تا به روده برسند. اما ویروسهای B و C دارای یک پوشش لیپیدی حساس هستند که در محیط اسیدی معده بلافاصله از بین میروند، بنابراین این ویروسها حتما باید مستقیما وارد جریان خون شوند تا بتوانند کبد را آلوده کنند.
منبع:
