اگر امروز پریود شدهاید و فردا نوبت آزمایش خون دارید، شاید این سؤال برایتان پیش آمده باشد که آیا میتوان در زمان پریودی آزمایش خون داد؟ آیا نتیجه آزمایش تحت تأثیر قاعدگی قرار میگیرد؟ لازم است زمان آزمایش را تغییر دهید یا اصلاً آزمایشگاه به این موضوع توجه میکند؟
پاسخ کوتاه این است که بله، در بیشتر موارد میتوان در زمان پریودی آزمایش خون داد. قاعدگی معمولاً باعث بیاعتبار شدن نتایج بسیاری از آزمایشهای رایج خون نمیشود. بااینحال، در برخی آزمایشها مانند آزمایشهای هورمونی، بررسی ذخایر آهن و کمخونی یا زمانی که خونریزی قاعدگی شدید و غیرعادی است، زمان انجام آزمایش و اطلاع پزشک از وضعیت قاعدگی اهمیت بیشتری پیدا میکند. برای کسب اطلاعات بیشتر و جزئیتر در خصوص انواع آزمایش خون در پریودی، تا انتها با ما همراه باشید.
کدام آزمایشهای خون معمولاً در طول پریود شما بلامانع هستند؟
بسیاری از آزمایشهای رایج خون را میتوان حتی در دوران قاعدگی نیز انجام داد و نتایج آنها همچنان قابل اعتماد و کاربردی است؛ بهویژه آزمایشهایی که برای ارزیابی سلامت عمومی، وضعیت متابولیک، عملکرد اندامهای بدن یا بررسی روندهای بلندمدت سلامت انجام میشوند.
به عنوان مثال، آزمايشهايي که شمارش گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید، هموگلوبین و پلاکتها را انجام میدهند. جدول زير به طور دقيقتر آزمايشهايي را بررسي ميکند که انجام آنها در طول دوران قاعدگي بلامانع است.
|
نوع آزمایش خون |
آیا در دوران پریود قابل انجام است؟ | نکات مهم |
|
CBC (شمارش کامل سلولهای خون) |
بله | اگر خونریزی شدید باشد، ممکن است کاهش هموگلوبین یا هماتوکریت را گزارش دهد |
|
CMP (پنل متابولیک پایه) |
بله |
در صورت توصیه پزشک یا آزمایشگاه، دستورالعملهای مربوط به ناشتا بودن یا مصرف داروها را رعایت کنید |
| HbA1c (هموگلوبین گلیکوزیله) | بله |
این آزمایش میانگین قند خون را در حدود ۲ تا ۳ ماه گذشته نشان میدهد و تحت تأثیر یک روز از دوره قاعدگی قرار نمیگیرد |
|
آزمایشهای تیروئید |
معمولا بله | زمان انجام آزمایش و نحوه مصرف داروهای تیروئید معمولاً تأثیر بیشتری نسبت به قاعدگی دارند |
| چربی خون | معمولا بله |
نیاز به ناشتا بودن بسته به نظر پزشک و آزمایشگاه ممکن است متفاوت باشد |
|
بسیاری از آزمایشهای سنجش ویتامینها و مواد مغذی |
معمولا بله |
مصرف مکملها یا دریافت اخیر برخی مواد مغذی میتواند بر نتایج بعضی از این آزمایشها اثر بگذارد |
| پنلهای سلامت و نشانگرهای زیستی | معمولا بله، با در نظر گرفتن شرایط |
اگر خونریزی شدید دارید یا این پنل شامل بررسی هورمونهاست، حتماً پزشک یا مسئول آزمایشگاه را در جریان بگذارید |
چه آزمایش هایی نباید در دوران پریودی انجام شود؟
قاعدگی معمولاً مانعی برای انجام آزمایش خون نیست، اما میتواند بر تفسیر نتایج برخی آزمایشها تأثیر بگذارد. دو گروه از آزمایشها بیش از بقیه نیاز به توجه دارند:
- آزمایشهای هورمونی
- آزمایشهای مربوط به آهن و کمخونی
آزمایشهای هورمونی به زمان انجام آنها بستگی دارند
هورمونهای بدن در طول چرخه قاعدگی ثابت نیستند. سطح آنها در مراحل مختلف چرخه، از شروع پریود تا زمان تخمکگذاری و سپس مرحله بعد از آن، بهطور طبیعی تغییر میکند. به همین دلیل ممکن است یک نتیجه آزمایش هورمونی در یک روز از چرخه کاملاً طبیعی باشد، اما اگر همان آزمایش در روز دیگری انجام شود، تفسیر متفاوتی داشته باشد. این موضوع بهویژه درباره آزمایشهای زیر اهمیت دارد:
- استرادیول (E2)
- هورمون محرک فولیکول (FSH)
- هورمون لوتئینهکننده (LH)
- پروژسترون
- برخی پنلهای هورمونی مرتبط با باروری
اگر خونریزی قاعدگی شدید باشد، آزمایشهای آهن و CBC باید با دقت بیشتری تفسیر شوند
انجام آزمایش CBC (شمارش کامل سلولهای خون) در دوران پریود اشکالی ندارد. اما اگر خونریزی شما شدید، طولانیمدت یا غیرمعمول باشد، این موضوع میتواند روی برخی از نتایج آزمایش اثر بگذارد و پزشک باید هنگام تفسیر نتایج آن را در نظر بگیرد. خونریزی شدید قاعدگی میتواند باعث کمبود آهن و در نهایت کمخونی شود؛ وضعیتی که ممکن است با علائمی مانند خستگی، ضعف و کاهش انرژی همراه باشد. در این شرایط پزشک معمولاً به نتایج این آزمایشها توجه بیشتری میکند:
- هموگلوبین (Hemoglobin)
- هماتوکریت (Hematocrit)
- تعداد گلبولهای قرمز (RBC)
- فریتین (Ferritin)
- آهن خون (Iron)
- درصد اشباع ترانسفرین (Transferrin Saturation)
فریتین نشاندهنده ذخایر آهن بدن است. ممکن است میزان آهن خون شما در زمان آزمایش طبیعی باشد، اما ذخایر آهن بدن در حال کاهش باشد؛ به همین دلیل بررسی فریتین برای تشخیص کمبود آهن اهمیت زیادی دارد. اگر پریودهای سنگین دارید و علائمی مانند خستگی مداوم، سرگیجه، تنگی نفس، احساس سرمای غیرعادی یا کاهش توانایی انجام فعالیتهای بدنی را تجربه میکنید، حتماً این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید تا در تفسیر نتایج آزمایشها لحاظ شود.
اقدامات قبل از انجام آزمایش در دوران قاعدگی
اگر در دوره قاعدگی هستید و میخواهید آزمایش دهید، لازم است پزشک یا تیم آزمایشگاه را از جزئیات زیر مطلع سازید:
- اولین روز آخرین پریود شما
- روز چرخه فعلی شما
- شدت خونریزی
- معمول یا غیرمعمول بودن این دوره
- مصرف مواد غذایی ممنوع قبل از آزمایش خون
- مصرف هرگونه داروی ضدبارداری هورمونی، هورمون درمانی یا داروهای باروری
- مصرف هرگونه مکمل آهن، داروهای ضد انعقاد یا داروهایی که بر خونریزی تأثیر میگذارند
- هرگونه سابقه غش، سرگیجه یا خونگیری دشوار
بهترین زمان برای انجام آزمایش خون در دوران پریودی
بهترین زمان برای انجام آزمایش خون به نوع آزمایشی که قرار است انجام دهید بستگی دارد، نه صرفاً به اینکه در دوران قاعدگی هستید یا خیر. بیشتر آزمایشهای معمول را میتوان در هر روز از چرخه قاعدگی انجام داد، اما برخی آزمایشهای هورمونی باید در روزهای مشخصی از سیکل انجام شوند تا نتایج آنها بهدرستی تفسیر شود.
بنابراین، اگر امروز پریود شدهاید، معمولاً نیازی نیست بدون دلیل نوبت آزمایش خود را لغو یا جابهجا کنید. کافی است با رعایت مراقبتهای قبل و بعد از آزمایش خون، هنگام مراجعه، پزشک یا مسئول آزمایشگاه را از روز چرخه قاعدگی و شدت خونریزی خود مطلع کنید تا در صورت نیاز، نتایج آزمایش با در نظر گرفتن این شرایط تفسیر شوند.

چرخه قاعدگی را بشناسید، آزمایشهای خود را زمانبندی کنید
چرخه قاعدگی شما بر خلق و خو و انرژی شما تأثیر میگذارد و همچنین بر آزمایش خون شما نیز اثرگذار خواهد بود. اگرچه انجام آزمایش خون در طول دوره قاعدگی کاملاً بیخطر است، اما زمان آن، نحوه نمایش نتایج و تفسیر آنها را تغییر میدهد. چه در حال آزمایش هورمونها، آهن، کلسترول، التهاب یا عملکرد تیروئید باشید، درک موقعیت شما در چرخه قاعدگی به شما و سرپرست تیم مراقبت شما کمک میکند تا تصویر دقیقتری از سلامت خود داشته باشید.
شما میتوانید برای دفعه بعد، آزمایش خون در منزل را با بادی چک بر اساس چرخه، علائم و اهداف سلامتی خود برنامهریزی کنید، بنابراین نتایج شما کاذب و گمراهکننده نیستند.
سوالات متداول
آیا خون پریود میتواند بر آزمایش ادرار تأثیر بگذارد؟
بله. خون قاعدگی میتواند وارد جریان ادرار شده و آزمایش ادرار را آلوده کند. این میتواند باعث ایجاد گلبولهای قرمز خون یا پروتئین در نتیجه شما شود که به طور بالقوه مشابه عفونت ادراری است.
آیا پریود شدن باعث نادرست شدن نتیجه آزمایش خون میشود؟
خیر. قاعدگی معمولاً باعث بیاعتبار شدن نتایج آزمایش خون نمیشود. اما در برخی موارد، مانند خونریزی شدید، ممکن است نتایج آزمایشهایی مانند هموگلوبین، هماتوکریت یا فریتین تحت تأثیر قرار گیرند و باید با در نظر گرفتن شرایط شما تفسیر شوند.
آیا برای انجام آزمایش خون در زمان پریودی باید به آزمایشگاه اطلاع دهم؟
اگر آزمایش شما مربوط به هورمونها، باروری، آهن یا کمخونی است، بهتر است پزشک یا مسئول آزمایشگاه را از روز چرخه قاعدگی و شدت خونریزی خود مطلع کنید تا نتایج بهدرستی تفسیر شوند.
آیا در دوران پریود میتوان آزمایش ناشتا انجام داد؟
بله. اگر پزشک برای آزمایش شما ناشتا بودن را توصیه کرده باشد، قاعدگی مانعی برای انجام آزمایش ناشتا نیست و باید همان دستورالعملهای مربوط به ناشتا بودن را رعایت کنید.
آیا آزمایش هورمونها را باید در دوران پریود انجام داد؟
بستگی به نوع هورمون دارد. برخی آزمایشهای هورمونی مانند FSH ،LH و استرادیول معمولاً در روزهای ابتدایی قاعدگی انجام میشوند، در حالی که آزمایش پروژسترون معمولاً باید در نیمه دوم چرخه قاعدگی انجام شود.
منابع:



