ساعات کاری شنبه تا چهارشنبه 10:00 الی 20:30 ⚪️ پنج شنبه 10:00 الی 17:30 ⚪️ جمعه 10:00 الی 16:00
ساعات کاری شنبه تا چهارشنبه 10:00 الی 20:30 ⚪️ پنج شنبه 10:00 الی 17:30 ⚪️ جمعه 10:00 الی 16:00
کبد به عنوان حیاتیترین ارگان متابولیک بدن، وظایف کلیدی متعددی از جمله سمزدایی، سنتز پروتئینهای ضروری و تنظیم فرآیندهای ایمنی را بر عهده دارد، هپاتیت یکی از مشکلاتی است که در هر سنی ممکن است کبد را تهدید کند. در چند سال گذشته آمار هپاتیت در کودکان رو به افزایش بوده است. از این رو در ادامه قصد داریم تا این بیماری در کودکان را بیشتر مورد بررسی قرار دهیم.
کبد وظایفی مثل سمزدایی و حذف مواد مضر از خون، تولید صفرا برای کمک به هضم چربیها، ذخیره و تنظیم قند خون، تولید پروتئینهای مهم بدن، تولید فاکتورهای انعقاد خون و کمک به عملکرد سیستم ایمنی دارد. در صورت التهاب کبد، بسیاری از این عملکردها دچار اختلال میشوند و سلامت کودک تحت تاثیر قرار میگیرد. حال هپاتیت یا التهاب کبد به سلولهای این ناحیه آسیب میرساند. در کودکان نیز هپاتیت از نوع ویروسی میباشد.
از علائم هپاتیت در کودکان میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
در برخی کودکان ممکن است علائم بسیار خفیف باشد و حتی تا مدتها هیچ نشانهای مشاهده نشود. به همین دلیل در بسیاری از موارد، بیماری تنها از طریق آزمایش خون و بررسی آنزیمهای کبدی تشخیص داده میشود. از این رو این نوع آزمایشها باید با دقت بالایی انجام شود، اگر زمان رفت و آمد ندارید، میتوانید از آزمایش خون در منزل بادی چک استفاده کنید. این مرکز هزینهی ایاب و ذهابی نیز از شما دریافت نمیکند و شما میتوانید با سرعت نتیجهی آزمایش را دریافت کنید.
یکی از سوالاتی که برای برخی از افراد به وجود میآید، این است که چرا کودک به هپاتیت دچار میشود؟ در بخش قبل نیز گفته شد که منشا این نوع هپاتیت ویروسهایی هستنند که کودک در مجاور آنها قرار میگیرد. این ویروسها و دیگر موارد عبارتند از:
طبق گفته clevelandclinic
The most common mode of transmission of Hepatitis B and Hepatitis C is from a mother to her baby during pregnancy or childbirth. This is because the viruses spread through bodily fluids.
Intravenous drug use is another cause of hepatitis in children. The hepatitis C virus can spread through contaminated needles.
شایعترین راه انتقال هپاتیت B و هپاتیت C از مادر به نوزاد، طی دوران بارداری یا هنگام زایمان است، زیرا این ویروسها قابلیت انتقال از طریق مایعات بدن را دارند. همچنین مصرف مواد مخدر تزریقی یکی از عوامل مهم بروز هپاتیت در کودکان به شمار میرود. ویروس هپاتیت C میتواند از طریق استفاده از سوزنها و تجهیزات تزریقی آلوده منتقل شود.
الگوی راههای انتقال هپاتیت به نوع ویروس و شرایط محیطی بستگی دارد. در سنین پایینتر مواردی مثل مهدکودکها، رعایت ناصحیح بهداشت فردی و مصرف آب یا غذای آلوده ریسک ابتلا به هپاتیت رودهای مخصوصا از نوع A را افزایش میدهد. در هپاتیت نوزادی نیز مادر عامل اصلی انتقال هپاتیت B میباشد.
هپاتیت انواع گوناگونی دارد که هر کدام مشکلاتی را برای کودک به وجود میآورند. انواع هپاتیت در کودکان به صورت زیر هستند.
| نوع هپاتیت | علت اصلی | راههای اصلی انتقال در کودکان | ویژگیهای بالینی و سیر بیماری |
| هپاتیت A | ویروسی | مسیر مدفوعی–دهانی، مصرف آب و غذای آلوده، تماس با اشیاء یا مدفوع آلوده | معمولا حاد، خطر بیشتر در کودکان مبتلا به بیماریهای مزمن کبدی، خودایمنی یا هموفیلی |
| هپاتیت B | ویروسی | انتقال از مادر به نوزاد، تماس با خون، سرنگ و ابزار تیز آلوده، مداخلات تهاجمی مانند تزریق فرآوردههای خونی یا دیالیز | طیف متغیر از بدون علامت تا نارسایی کبد، ریسک بیشتر در بیماران دیالیزی و مبتلایان به هموفیلی |
| هپاتیت C | ویروسی | انتقال از مادر به نوزاد، تزریق خون یا فرآوردههای خونی آلوده، دیالیز و اختلالات انعقادی | اغلب در ابتدا بدون علامت، میتواند در طول زمان به بیماری مزمن کبدی تبدیل شود. |
| هپاتیت D | ویروسی | فقط در حضور عفونت هپاتیت B (همزمان یا پس از آن) | تشدید بیماری هپاتیت B و افزایش خطر نارسایی کبدی |
| هپاتیت E | ویروسی | انتقال مدفوعی–دهانی، مصرف آب یا غذای آلوده | علائمی مشابه هپاتیت A دارد اما شیوع آن در کودکان کمتر است. |
این نوع هپاتیت با تماس مدفوعی و دهانی به افراد منتقل میشود، احتمال ابتلا به هپاتیت a در بیماریهای مزمن کبدی، بیماریهای خودایمنی یا کودکان دارای اختلال انعقاد خون مانند هموفیلی نسبت به افراد دیگر بیشتر است. کارهایی مثل خوردن غذای آلوده، آب آشامیدنی آلوده به مدفوع حاوی ویروس، دست زدن به پوشک یا مدفوع آلوده و خونآلوده انتقال هپاتیت A را امکان پذیر میکند.
بعضی از کودکان که به هپاتیت ب خفیف دچار هستند، به طور معمول علامت خاصی ندارند، اما شکل شدیدتر این نوع هپاتیت در معرض خطر بالای بیماری مزمن کبدی و نارسایی کبدی قرار میگیرند. مسیرهای انتقال به سه دسته مادر به نوزاد، خون آلوده یا مداخلات تهاجمی تقسیم میشود، نفوذ ویروس به بدن کودک میتواند از طریق ابزارهای تیز و برنده آلوده، سرنگهای غیر استریل یا هرگونه تجهیزات پزشکی آسیبدیده صورت پذیرد. در آخر نیز کودکان مبتلا به اختلالات انعقادی مانند هموفیلی و بیماران نیازمند به دیالیز نیز در معرض انتقال هپاتیت B هستند.
نوزادانی که مادرشان در هنگام تولد، آلوده به هپاتیت c بودهاند، نارسایی کلیه نیازمند به دیالیز و اختلال لخته شدن خون مانند هموفیلی و تزریق خون آلوده مواردی هستند که باعث انتقال هپاتیت سی میشوند. این نوع هپاتیت در ابتدا علائمی ندارد ولی با گذشت زمان باعث بیماری مزمن کبدی میشود. این نکته را نیز باید بدانید که هیچ واکسنی برای هپاتیت C وجود ندارد و مراقبتهای لازم برای جلوگیری از انتقال را باید جدی گرفت.
هپاتیت D صرفا در حضور عفونت هپاتیت B امکان انتقال دارد. در کودکان مبتلا به هپاتیت B (حتی در موارد بدون علامت یا خفیف)، ابتلا به نوع D میتواند خطر نارسایی کبدی را به شدت افزایش داده و روند پیشرفت بیماری را تسریع کند. این عفونت ممکن است همزمان با هپاتیت B یا در مراحل بعدی ظاهر شود، از این رو، واکسیناسیون هپاتیت B، کلیدیترین راه برای پیشگیری از ابتلا به هپاتیت D در کودکان محسوب میشود.
هپاتیت E شبیه به هپاتیت A است، انتقال آن نیز با آلودگی مدفوعی دهانی امکان پذیر است، ابتلا به این بیماری نسبت به نوع A کمتر میباشد.
برای تشخیص بیماری هپاتیت در کودکان پزشک مراحل زیر را انجام میدهد.
در درمان هپاتیت کودکان، بیشتر سعی میشود تا از آسیب بیشتر کبد جلوگیری کرد، از طرفی انتخاب روش درمانی به نوع هپاتیت نیز بستگی دارد. با این حال پزشک راهکارهای زیر را نیز ارائه میدهد.
تغذیه مناسب نقش مهمی در بهبود عملکرد کبد و روند درمان کودکان مبتلا به هپاتیت دارد. زمانی که کبد دچار التهاب میشود، بدن برای ترمیم سلولهای آسیبدیده و حفظ انرژی به مواد مغذی کافی نیاز دارد. رعایت یک رژیم غذایی سالم و متعادل میتواند فشار وارد بر کبد را کاهش داده و به بهبود سریعتر کودک کمک کند.
غذاهایی که باید محدود شوند.
در کنار مصرف غذاهای سالم، برخی خوراکیها میتوانند فشار بیشتری به کبد وارد کنند و بهتر است مصرف آنها محدود شود. از جمله:
در برخی شرایط هپاتیت میتواند به سرعت پیشرفت کرده و به نارسایی حاد کبدی منجر شود. در صورت مشاهده علائم زیر باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد:
پیشگیری از هپاتیت کار چندان سختی نیست و با در نظر گرفتن موارد زیر میتوان از این بیماری پیشگیری کرد.
بعضی وقتها هپاتیت با کمک پزشک خوب میشود، با این حال در هپاتیت B یا C ممکن است فرد دچار مشکلاتی مثل نارسایی کبد، سرطان کبد یا مرگ شود. در هپاتیت A نیز احتمال وجود آسیب کبدی و سیروز کبدی وجود دارد.
هپاتیت در کودکان یکی از بیماریهایی است که میتواند سلامت کبد را به خطر بیاندازد. آگاهی والدین از علائم اولیه، راههای انتقال و روشهای پیشگیری میتواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و درمان موثر این بیماری داشته باشد. رعایت بهداشت فردی، واکسیناسیون به موقع و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم مشکوک از مهمترین اقداماتی هستند که میتوانند از بروز عوارض احتمالی جلوگیری کنند.
بله. واکسن هپاتیت B یکی از واکسنهای مهم برنامه واکسیناسیون کودکان است که در بدو تولد تزریق میشود.
این نوع هپاتیت از زمان تولد نوزاد همراه آن است، در چنین شرایطی نوزاد از مادر مبتلا به هپاتیت این بیماری را گرفته است.
در بسیاری از موارد، به ویژه در هپاتیتهای حاد، بیماری به طور کامل بهبود پیدا میکند. با این حال در برخی انواع مانند هپاتیت B و C ممکن است نیاز به درمان طولانی مدت باشد.
منبع:
