آزمایش میکروب معده برای بررسی آلودگی به میکروب هلیکوباکتر پیلوری انجام میشود. این آزمایش از روشهای مختلفی قابل انجام است که هر یک با همدیگر تفاوتهایی دارند. در این محتوا به بررسی علائم این میکروب، انواع روشهای آزمایش جهت بررسی آلودگی به این میکروب و نحوه تفسیر آنها را بررسی میکنیم. با ما همراه باشید.
میکروب معده (هلیکوباکتر پیلوری) چیست و چرا باید آن را جدی گرفت؟
هلیکوباکتر پیلوری (H.pylori) نوعی باکتری گرم منفی است که میتواند در لایه مخاطی محافظ معده زندگی و آن را تضعیف کند. این باکتری به قدری شایع است که مطالعات نشان دادهاند حدود نیمی از مردم جهان به آن آلوده هستند؛ اگرچه بسیاری از آنها هیچ یک از علائم میکروب معده را ندارند. اما این میکروب باید جدی گرفته شود؛ چراکه هلیکوباکتر پیلوری یک ریسک فاکتور بسیار مهم برای ایجاد تعداد زیادی از بیماریهای گوارشی است. این باکتری میتواند منجر به گاستریت مزمن (التهاب معده)، زخم معده و زخم اثنیعشر (دوازدهه) شود.
جدیترین خطر عفونت هلیکوباکتر پیلوری، ارتباط آن با سرطان معده است. بهطوریکه سازمان بهداشت جهانی، این باکتری را در اصلیترین عوامل قطعی سرطانزا طبقهبندی کرده است. طوریکه خطر ابتلا به سرطان معده در افراد آلوده به این میکروب، 6 برابر بیشتر از سایرین است. بنابراین آزمایشات تشخیص میکروب معده بسیار توصیه میشوند.
شایع ترین علائم میکروب معده
عفونت با هلیکوباکتر پیلوری میتواند با نشانههای مختلفی در دستگاه گوارش شما همراه باشد. در این بخش شایعترین علائم میکروب معده را بررسی میکنیم.
- درد و سوزش معده: درد مبهم، سوزشی یا شبیه احساس گرسنگی در ناحیه معده (بالای شکم) که معمولا 1 تا 3 ساعت بعد از غذا خوردن رخ میدهد. این درد ممکن است با خوردن غذا کمی بهتر یا بدتر شود.
- نفخ و باد گلو (آروغ زدن): احساس سنگینی، پری و گاز اضافی در معده پس از صرف غذا.
- تهوع و استفراغ: احساس حالت تهوع که گاهی ممکن است به استفراغ منجر شود.
- سوهاضمه و احساس ترش کردن: احساس سوزش پشت جناغ سینه که به دلیل بازگشت اسید به مری ایجاد میشود.
- کاهش اشتها و کاهش وزن بیدلیل: به دلیل ناراحتی مداوم معده ممکن است اشتها کم شود و وزن کاهش پیدا کند.
- تغییر رنگ مدفوع: در موارد پیشرفتهتر، ممکن است علائمی مانند مدفوع سیاه و قیری رنگ (نشانه خونریزی گوارشی)، استفراغ خونی، کمخونی بدن (رنگ پریدگی و ضعف) دیده شود که نیاز به رسیدگی سریع دارند.

آشنایی با انواع روشهای تشخیص میکروب معده
آزمایشات تشخیص میکروب معده متنوع هستند و روشهای مختلفی برای تشخیص آن وجود دارد که هر یک مزایا و کاربرد خود را دارند. در این بخش به بررسی دقیق آنها میپردازیم.
آزمایش خون برای مشکلات معده
آزمایش خون برای مشکلات معده یکی از رایجترین روشهایی است که بسیاری از افراد انتخاب میکنند. این آزمایش بدون هیچ خطری و با یک نمونه خون ساده انجام میشود. در این آزمایش، وجود آنتیبادیهای تولید شده توسط سیستم ایمنی بدن علیه باکتری هلیکوباکتر پیلوری در خون اندازهگیری میشود. در واقع سه نوع آنتیبادی اصلی بررسی میشود:
- IgG: اولین آنتیبادی است که پس از عفونت تولید میشود و تا سالها مثبت باقی میماند. مثبت بودن آن نشاندهنده وجود عفونت در گذشته یا حال است.
- IgA: چند هفته پس از عفونت تولید میشود و تا بلندمدت قابل شناسایی است. مثبت بودن این آنتیبادی ارتباط نزدیکی با گاستریت فعال و زخم معده دارد.
- IgM: تنها چند روز پس از عفونت در آزمایش خون مشخص میشود و بعد از گذشت چند هفته دیگر قابل شناسایی نیست.
خونگیری برای آزمایش میکروب معده یک غربالگری اولیه و ضروری است که برای ادامه مراحل درمان نیاز میشود. با استفاده از خدمات آزمایش خون در منزل مجموعه بادی چک شما میتوانید در محل کار یا هر موقعیت مکانی دیگری که مدنظرتان باشد، فرآیند خونگیری را انجام دهید. در بادی چک هیچ هزینه اضافهای برای نمونهگیری دریافت نمیشود و فرآیند توسط متخصصین آزمایشگاهی، در حالتی بهداشتی، در منزل شما انجام میشود. بنابراین اگر میخواهید به دور از آلودگیهای آزمایشگاهی و معطلی در ترافیک، در سریعترین زمان ممکن کار شما انجام شود، همین حالا با ما تماس بگیرید.
آزمایش مدفوع برای میکروب معده
نمونه مدفوع برای آزمایش میکروب معده یکی دیگر از روشهای مفید برای تشخیص است. در این روش، به جای جستوجوی آنتیبادیهای بدن، به دنبال آنتیژن در نمونه مدفوع میگردند. این روش نسبت به آزمایش خون، دقت بالاتری در تشخیص عفونت دارد. چراکه وجود آنتیژن هلیکوباکتر در مدفوع نشان دهنده این است که باکتری در حال حاضر در دستگاه گوارش فرد در حال تکثیر و فعالیت است. یکی دیگر از کاربردهای مهم این آزمایش، بررسی موفقیت روند درمان است.
آزمایش تنفسی هلیکوباکتر (UBT)
آزمایش تنفسی هلیکوباکتر (UBT) یکی از بهترین روشهای آزمایش میکروب معده است. این آزمایش بر اساس توانایی این باکتری در تولید آنزیمی به نام «اورهآز» انجام میشود. روش انجام بهاینصورت است که بیمار پس از حداقل 8 تا 12 ساعت ناشتایی، یک محلول یا قرص حاوی اوره میل میکند. اگر باکتری هلیکوباکتر در معده حضور داشته باشد، آنزیم اورهآز، اوره را تجزیه و دیاکسید کربن تولید میکند. این گاز جذب خون و از طریق ریهها بازدم میشود. سپس با جمعآوری نمونه تنفس بیمار در کیسههای مخصوص و آنالیز آن، میکروب معده تشخیص داده میشود.

آندوسکوپی + نمونهبرداری (بیوپسی)
آندوسکوپی یک روش تهاجمی است که تنها با تجویز پزشک و در شرایط خاص انجام میشود. در این روش با استفاده از لولهای باریک و انعطافپذیر که از راه دهان وارد معده میشود، مستقیما به دیواره معده و اثنیعشر نگاه میکند. سپس میتوان از نواحی مشکوک، نمونهبرداری (بیوپسی) انجام داد.

شرایط و نکات طلایی قبل از انجام آزمایش
قبل از آزمایش خون و مدفوع برای معده و حتی انجام تست تنفسی هلیکوباکتر، رعایت یک سری نکات برای اطمینان از دقت نتایج آزمایش توصیه میشود.
- ناشتا بودن: برای آزمایش خون و مدفوع برای معده نیازی به ناشتا بودن نیست؛ اما برای انجام تست تنفسی باید 8 تا 12 ساعت قبل از تست چیزی نخورد.
- ساعت آزمایش: آزمایش خون برای میکروب معده را در هر ساعتی از روز میتوان انجام داد و محدودیت خاصی ندارد.
- ممنوعیات غذایی: قبل از آزمایش تنفسی هلیکوباکتر برای معده، بهتر است 24 ساعت از خوردن غذاهای سنگین و حبوبات پرهیز کنید.
- ممنوعیات دارویی: دو هفته قبل از انجام دادن آزمایش هلیکوباکتری مصرف داروهای آنتی بیوتیک، داروهای مهارکننده پمپ پورتون، داروهای معده مانند فاموتیدین یا رانیتیدین و ترکیبات حاوی بیسموت را حتما قطع نمایید.
- ممنوعیات آندوسکوپی: برای این روش ناشتایی کامل (8 تا 12 ساعت) الزامی است تا معده کاملا خالی باشد و دید کافی برای پزشک فراهم شود.
تفسیر آزمایش میکروب معده؛ نتایج را چگونه بخوانیم؟
در این بخش به تفسیر آزمایش میکروب معده میپردازیم تا شما بتوانید بهتر نتایج را درک کنید.
تفسیر نتایج آزمایش خون
هلیکوباکتر پیلوری IgGو IgM
- کمتر از 10 U/ml = منفی
- بین 10 تا 12 U/ml = مشکوک
- بیشتر یا مساوی با 12 U/ml = مثبت
هلیکوباکتر پیلوری IgA
- کمتر از 20 U/ml = منفی
- بین 20 تا 30 U/ml = مشکوک
- بیشتر یا مساوی با 30 U/ml = مثبت
مثبت شدن IgG به معنای وجود عفونت در گذشته یا اکنون است. مثبت شدن IgA ارتباط بیشتری با وجود باکتری دارد.
تفسیر نتایج آزمایش مدفوع
محدوده مرجع کمتر از 3 ng/ml منفی در نظر گرفته میشود.
- نتیجه مثبت: وجود آنتیژن باکتری در مدفوع، نشاندهنده عفونت فعال است.
- نتیجه منفی: به احتمال زیاد عفونت فعال وجود ندارد. (به شرط رعایت شرایط قطع داروها)
تشخیص میکروب معده در منزل
امروزه با استفاده از خدمات کلینیک بادی چک میتوانید آزمایشات خود را در منزل نیز انجام دهید. پس از انجام تستها، نتایج به شما ابلاغ میشود. در این روش، کیتهای آزمایشگاهی توسط پرسنل مجرب این مجموعه به منزل شما آورده میشوند. سپس بعد از انجام آزمایشات مورد نیاز، نمونه برای تحلیل به آزمایشگاه فرستاده میشود. با این روش تشخیص میکروب معده در منزل، بدون هیچگونه مشکلی انجام میشود.
سخن نهایی
عفونت هلیکوباکتر پیلوری یکی از مشکلات شایع برای سلامتی است که عدم درمان آن میتواند خطرات بعدی را به همراه داشته باشد. انجام یک چکاپ ساده میتواند دیدگاه جامعی از وضعیت سلامتی شما بدهد. تست این میکروب با 4 روش آزمایش خون، تست تنفسی، آزمایش مدفوع و آندوسکوپی امکانپذیر است.
منبع: