عوارض آزمایش خون و نحوه مدیریت آن
- author author
آزمایش خون یکی از رایجترین روشهای چک کردن سلامت کلی بدن است. میلیونها نفر هر ساله این آزمایش را برای بررسی سلامت بدن خود، تشخیص بیماری یا پیگیری درمان انجام میدهند. اگرچه آزمایش خون روشی ایمن برای برای برسی سلامت است، اما برخی افراد ممکن است عواض یا ناراحتیهای خفیفی را تجربه کنند. آگاهی و دانستن این عوارض به شما کمک میکند آرامش بیشتری داشته باشید و آزمایش خون خود را بدون هیچگونه نگرانی پشت سر بگذارید. در این محتوا با ما همراه باشید تا به بررسی دقیق عوارض آزمایش خون و روش مدیریت آن بپردازیم.
شایعترین عوارض آزمایش خون و روش مدیریت آن
عوارض ناشی از آزمایش خون بهندرت رخ میدهند، اما در این بخش به معرفی شایعترین آنها میپردازیم.
کبودی و تورم (هماتوم)
کبودی و تورم محل خونگیری رایجترین عارضهای است که افراد مختلف بعد از آزمایش خون با آن مواجه میشوند. کبودی زمانی اتفاق میافتد که مقدار کمی خون از رگ به بافت اطراف نشت کند. این امر میتواند به دلایلی مانند
- عدم ورود صحیح سوزن
- خروج سوزن با وجود گارو
- عدم اعمال فشار کافی پس از خونگیری
- ورود سوزن به رگهای کوچک
- ماساژ محل خونگیری
- حساسیت بافت به ماده ضدعفونی یا چسب زخم
- عدم مهارت فرد خونگیر
- مصرف داروهای رقیقکننده خون
ایجاد شود. در هنگام بروز این مشکل شما با درد خفیف در ناحیه کبودی، ظاهر آبی و بنفش محل خونگیری و مقداری تورم مواجه میشوید. این عارضه خطرناک نیست و معمولا بعد از 7 الی 14 روز بهطور کامل رفع میشود.
غش کردن حین خونگیری
احساس ضعف و سبکی سر علائمی هستند که قبل از غش کردن با آنها مواجه میشوید و سپس ناگهانی هشیاری خود را از دست میدهید. این مورد رایج نیست و علت آن سنکوپ با واسطه عصبی است که به آن پاسخ وازوواگال نیز میگویند. در این هنگام فشار خون کاهش مییابد و قلب نمیتواند مقدار اکسیژن کافی را به مغز برساند. این مورد عوارض خاصی به همراه ندارد، فقط قبل از بروز آن ممکن است عرق کنید، دچار سرگیجه شوید و یا تاری دید پیدا کنید. برای جلوگیری از این عارضه بهتر است استرس خود را قبل از آزمایش خون کنار بگذارید.
در صورت غش یا سرگیجه شدید سریع بنشینید یا دراز بکشید و پاهای خود را بالا ببرید. این کار جریان خون به مغز را بهبود میبخشد. تا زمانی که کاملا احساس بهبودی نکردهاید، از جای خود بلند نشوید.
بروز عفونت
در این بخش یکی از مهمترین عوارض آزمایش خون و نحوه مدیریت آن به نام عفونت را بررسی میکنیم. این عارضه بسیار نادر است و تنها در صورت عدم رعایت اصول بهداشتی توسط پرسنل رخ میدهند. در این موارد بروز درد، قرمزی، گرمی محل، تورم فزاینده یا حتی ترشح چرک را در محل خونگیری مشاهده میکنید. در صورت بروز این عارضه باید سریعا به پزشکان معالج مراجعه کنید و اجازه ندهید عفونت محل خونگیری بدتر شود.
التهاب ورید (فلبیت)
گاهی ممکن است ورید خونگیری ملتهب شود که میتواند ناشی از حساسیت یا تحریک مکانیکی باشد. از علائم این عارضه میتوان به درد، قرمزی و گاهی یک خط قرمز قابل مشاهده در مسیر ورید اشاره کرد. در صورت بروز این مشکل نیازی به نگرانی نیست، تنها با یک سری مراقبتهای ساده، پس از چند روز این مشکل رفع میشود.
احساس درد و ناراحتی در محل
یکی از رایجترین عوارض آزمایش خون و روش مدیریت آن که در ادامه به آن میپردازیم احساس درد و کوفتگی در محل خونگیری است. احساس درد و ناراحتی هنگام ورود سوزن و چند ساعت بعد از خونگیری کاملا عادی است و نیاز نیست نگران آن باشید. در صورت نیاز میتوانید کمی یخ بر محل خونگیری بگذارید تا احساس کوفتگی شما کمتر شود.
سایر عوارض آزمایش خون و روش مدیریت آنها
سایر عوارض آزمایش خون شامل این موارد میشوند:
- خارش پوست
- عصبی بودن
- احساس گیجی یا سرگیجه
- حالت تهوع، استفراغ و اسهال
- درد کمر و شکم
- گرگرفتگی، قرمزی صورت یا رنگ پریدگی
- حمله آسم
- ضربان قلب بالا
- فشار خون پایین
- تشنج
- نارسایی ریه در تبادل اکسیژن و کربن دیاکسید
- کهیر
چطور عوارض آزمایش خون را مدیریت کنیم؟
تا این بخش عوارض آزمایش خون و روش مدیریت آن را بهطور کامل بررسی کردیم؛ اما پیشگیری بهتر از درمان است. تنها با رعایت یک سری نکات ساده میتوانید از بروز عوارض احتمالی جلوگیری کنید. اما آیا میدانستید که امکان انجام آزمایش خون در منزل نیز فراهم است؟ بدون دغدغه ترافیک و عوارض آلودگیهای آزمایشگاهی، میتوانید انواع خدمات آزمایشگاهی را در منزل انجام دهید. برای دریافت خدمات آزمایش خون در منزل بهصورت رایگان میتوانید از خدمات مجموعه بادی چک استفاده کنید.
اقدامات لازم قبل از آزمایش خون
- بدن خود را هیدراته نگه دارید: نوشیدن آب کافی در روز قبل و صبح روز آزمایش، رگهای شما را پرتر و قابل مشاهدهتر و خونگیری را آسانتر میکند.
- غذای مناسب بخورید: مگر این که نیاز به ناشتا بودن داشته باشید. علت افت فشار بعد از آزمایش خون همین موضوع است. یک وعده غذایی سبک میتواند از افت قند خون و سرگیجه جلوگیری کند.
- اطلاعرسانی صادقانهای به اپراتور ارائه دهید: اگر سابقه غش کردن، اضطراب شدید یا هرگونه حساسیتی دارید، حتما به تکنیسین آزمایشگاه اطلاع دهید. همچنین مصرف هرگونه داروی رقیقکننده خون (مانند آسپرین، وارفارین) را حتما ذکر کنید.
- لباس راحت بپوشید: لباسی بپوشید که آستین آن بهراحتی بالا برود و فضای کافی برای دسترسی به ناحیه داخلی آرنج فراهم کند.
اقدامات حین آزمایش خون
- نفس عمیق بکشید: نفسهای آرام و عمیق به کاهش اضطراب و حفظ آرامش شما کمک شایانی میکنند.
- نگاه خود را برگردانید: اگر از دیدن خون یا سوزن مضطرب میشوید، به نقطه دیگری نگاه کنید یا چشمان خود را ببندید.
- احساسات خود را بیان کنید: در صورت احساس هرگونه ناراحتی غیرمعمول مانند درد تیز و شدید، بیدرنگ به تکنیسین اطلاع دهید.
اقدامات بعد از آزمایش جهت جلوگیری از عوارض آزمایش خون و روش مدیریت آنها
- فشار مستقیم و کافی: بعد از خارج کردن سوزن، به مدت حداقل3 تا 5 دقیقه روی محل خونگیری را با پنبه ضدعفونیشده محکم فشار دهید. نباید محل را ماساژ دهید، زیرا این کار باعث تشدید کبودی میشود.
- استفاده از کمپرس سرد و گرم: اگر با کبودی در محل خونگیری مواجه شدید، در 24 ساعت اول، کمپرس سرد (مثل کیسه یخ پیچیده در پارچه) را به مدت 15 تا 20 دقیقه روی محل قرار دهید. این کار باعث انقباض عروق و کاهش نشت خون میشود. پس از 24 ساعت، برای تسریع جذب خون، از کمپرس گرم استفاده کنید.
- استراحت و پرهیز از فعالیت: از بلند کردن اجسام سنگین با همان دست یا انجام فعالیتهای بدنی شدید در ساعات بعد از آزمایش خودداری کنید.
- پایش محل: در روزهای بعد، محل خونگیری را از نظر علائم عفونت (قرمزی فزاینده، گرمی، چرک) بررسی کنید.
- پیگیری نتایج: پس از انجام آزمایش، میتوانید برای دریافت جواب آزمایش و تفسیر تخصصی آن با پزشک خود مشورت کنید.
سخن نهایی
تنها با رعایت کردن یک سری نکات ساده میتوانید از بروز عوارض آزمایش خون جلوگیری کنید. شایعترین عارضه بعد از خونگیری ضعف بدنی است. علت ضعف بعد از آزمایش خون افت فشار و قند خون است و نیازی به نگرانی نیست. با خوردن مقداری خوراکی شیرین میتوانید حال بهتری داشته باشید.
منبع:
