بیشتر افراد در برههای از زندگیشان بیماریهای دستگاه گوارش را تجربه میکنند و در اکثر موارد این موارد ناشی از مشکلات گذرا یا سوء هاضمه است. با این وجود، بیماریهای مزمن معده میتواند نشان دهنده مشکل سلامتی مهمتری باشد و انجام آزمایش خون برای مشکلات معده ضروری است. البته آزمایش خون نمیتواند به طور مستقیم اکثر بیماریهای معده را تشخیص دهد، اما میتواند به طور غیرمستقیم با تشخیص شاخصهای خاص، ناهنجاریهای معده را منعکس کند. در این محتوا از سایت بادی چک به بررسی تشخیص مشکلات معده با آزمایش خون پرداخته شده است که چطور آزمایشهای خون به تشخیص مشکلات گوارشی کمک میکنند.
آزمایشهای ضروری خون برای بررسی بیماریهای معده
درک نقش حیاتی آزمایش خون در تشخیص زودهنگام بیماریهای معده میتواند نجاتبخش باشد. اغلب، مراحل اولیه عفونتهای معده با علائمی بروز میکند که با سوء هاضمه یا ناراحتی معده معمولی اشتباه گرفته میشوند، در نتیجه احتمال تشخیص به موقع را کاهش میدهند. بنابراینآزمایش خون برای مشکلات معده اطلاعات ارزشمندی را در کنار سایر روشهای تشخیص آشکار میکند. در زیر به انواع آزمایش خون برای درد معده اشاره شده است:
آزمایش شمارش کامل خون (CBC)
شمارش کامل گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید و پلاکتها رایجترین آزمایش خون برای تشخیص مشکلات معده است. کاهش هموگلوبین (به ویژه کمخونی فقر آهن) ممکن است نشاندهنده خونریزی مخفی طولانی مدت ناشی از زخمهای مزمن معده، سرطان معده و غیره باشد. همچنین هماتوکریت غیرطبیعی ممکن است نشاندهنده غلظت یا رقت خون ناشی از خونریزی حاد و گسترده باشد.
آزمایش خون برای التهاب معده شامل شمارش گلبولهای سفید(WBC) میباشد. برای تشخیص عفونتهای معده، شمارش گلبولهای سفید (WBC) و افتراق آنها از یکدیگر مهم است. افزایش تعداد گلبولهای سفید خون اغلب نشانه واضحی از پاسخ ایمنی به عفونت یا التهاب است و نشاندهنده وجود عفونتهای باکتریایی مانند هلیکوباکتر پیلوری است که میتواند منجر به گاستریت و زخم معده شود. گاستریت التهاب پوشش معده است که معمولاً در اثر عفونت، استفاده طولانی مدت از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) یا مصرف بیش از حد الکل ایجاد میشود. جواب آزمایش خون معده، توجه و تمرکز آندوسکوپیست را در طول معاینه و تشخیص مشکل کمک میکند.

آزمایش سطح CRP
سطح CRP در پاسخ به التهاب حاد در بدن، از جمله التهابی که ممکن است توسط عفونتهای باکتریایی در پوشش معده ایجاد شود، افزایش یابد. در حالی که سطح بالای CRP نشان دهنده التهاب است، اما به یک بیماری خاصی در بدن اشاره نمیکند و معمولاً آزمایشهای بیشتری برای تشخیص لازم است.
آزمایش آنتیبادی هلیکوباکتر پیلوری
هلیکوباکتر پیلوری باکتریای است که معده را آلوده میکند. آزمایش آنتیبادی هلیکوباکتر پیلوری، سطح آنتیبادیهایی را در خون اندازهگیری میکند که سیستم ایمنی بدن، برای مبارزه با عفونت تولید میکند. تشخیص آنتیبادیهای هلیکوباکتر پیلوری در خون میتواند نشاندهنده عفونت مداوم یا عفونت در گذشته باشد.
آزمایش ویتامین B12
کمبود ویتامین B12 ممکن است ناشی از گاستریت آتروفیک باشد که منجر به کاهش ترشح فاکتور داخلی میشود.

آزمایش پنل انعقادی خون برای زخم معده
آزمایشهای انعقاد در درجه اول ارزیابی میکنند که آیا عملکرد انعقاد طبیعی است یا خیر. از آنجا که گاستروسکوپی شامل بیوپسی است که در زخم معده صورت میگیرد. گاستروسکوپی ممکن است باعث خراش مخاط یا برداشتن مستقیم پولیپهای کوچک دستگاه گوارش شود، در نتیجه عملکرد ضعیف انعقاد خون میتواند منجر به خونریزی بیش از حد یا حتی خونریزی گسترده شود و زندگی را به خطر بیندازد. لذا در آزمایش خون برای زخم معده، آزمایشات پنل انعقادی خون پیشنهاد میشود.
به خصوص آزمایشات پنل انعقادی خون در برخی از بیمارانی که داروهای ضد انعقاد، ضد التهاب و مسکن مانند آسپرین، ایبوپروفن، وارفارین و کلوپیدوگرل و همچنین برخی داروهای هورمونی مصرف میکنند، مستعد خونریزی در طول بیوپسی هستند، ضروری میباشد. در این موارد، آزمایش کامل عملکرد انعقاد خون، برای روشن شدن علت ضروری است. همچنین تعداد بسیار کمی از افراد دارای اختلالات خونریزی مخفی مانند هموفیلی هستند که ممکن است منجر به خونریزی غیرقابل کنترل و بحران پس از گاستروسکوپی شود. بنابراین، دانستن وضعیت انعقادی بیمار از قبل، امکان اقدامات پیشگیرانه و آمادگی را فراهم میکند و از عواقب نامطلوب جلوگیری مینماید.
محدودیتهای آزمایش خون در تشخیص بیماریهای معده
آزمایش خون نمیتواند به طور مستقیم اکثر بیماریهای معده را تشخیص دهد، اما میتواند به طور غیرمستقیم با تشخیص شاخصهای خاص، ناهنجاریهای معده را منعکس کند. دلایلی که آزمایشهای خون به تنهایی برای تشخیص مشکلات معده کافی نیست، شامل موارد زیر است:
- تشخیص بیماریهایی مانند گاستریت، زخم معده و سرطان معده به مشاهده مستقیم و بیوپسی بافت از طریق گاستروسکوپی و آندوسکوپی متکی است. لذا به طور مشخص آزمایش خون برای تشخیص بیماریهای معده مثل گاستریت، زخم یا سرطان محدودیت دارد.
- آزمایشهای سرولوژیکی آنتیبادی هلیکوباکتر پیلوری میتوانند فقط مشخص کنند که آیا عفونت هلیکوباکتر پیلوری وجود دارد یا نه. همچنین آزمایش آنتیبادی مثبت فقط سابقه عفونت را نشان میدهد و نمیتواند عفونت فعلی را تشخیص دهد. این آزمایش فقط نشان میدهد فرد در گذشته یا حال با این باکتری تماس داشته است. در واقع این آزمایش نمیتواند بین عفونت فعال و عفونت قبلی درمان شده تفاوت قائل شود.
- کمخونی میتواند ناشی از خونریزی مزمن دستگاه گوارش، کمبود آهن، بیماریهای التهابی معده یا بیماریهای مزمن دیگر باشد. آزمایش خون تنها وجود کمخونی را نشان میدهد، اما علت دقیق درد معده یا محل خونریزی را مشخص نمیکند. همچنین کمخونی میتواند ناشی از عوامل متعددی باشد که نیاز به بررسی علائم و سایر معاینات تخصصی دارد.

چه زمانی انجام آزمایش خون برای مشکلات معده ضروری است؟
وقتی علائمی نظیر درد بالای شکم، مدفوع سیاه و کاهش وزن دارید، به عنوان یک شاخص غربالگری اولیه آزمایش مشکلات معده تجویز میشود. گروههای پرخطر برای سرطان معده (به عنوان مثال سابقه خانوادگی، عفونت طولانیمدت هلیکوباکتر پیلوری) بایستی تحت نظارت منظم آزمایش خون برای درد معده قرار گیرند. همچنین بیمارانی که بیماری معده در آنها تشخیص داده شده است، بایستی وضعیت تغذیهای آنها با آزمایش خون ارزیابی شود یا از نظر عوارض (مانند خونریزی، کمخونی) تحت نظر باشند.
انجام آزمایش خون بدون مراجعه حضوری
برای اشخاصی که درد شدید معده را تجربه میکنند و نیاز فوری به آزمایش معده دارند و امکان مراجعه به آزمایشگاه برای آنها فراهم نیست، استفاده از خدمات آزمایش خون در منزل گزینهای مناسبی است. همچنین انجام دورهای بادی چک میتواند به شناسایی زودهنگام مشکلات گوارشی و پیشگیری از پیشرفت بیماری به خصوص سرطان معده کمک کند.
منابع
www.lalpathlabs.com
pmc.ncbi.nlm.nih.gov
ampath.com
/www.ultalabtests.com