معرفی کتاب زیتون طلای سبز سلامتی

زیتون در آیینه تاریخ و سلامت

زیتون یکی از کهن ترین گیاهان کشت شده ی بشر است؛ درختی مقاوم، ماندگار و پر برکت که هزاران سال است در خاک تمدن های بزرگ ریشه دوانده و در فرهنگ، تغذیه و طب سنتی مردمان جایگاه ویژه ای یافته است. درخت زیتون نه فقط به خاطر میوه و روغنش، بلکه به دلیل نمادها و مفاهیمی که در خود دارد در تاریخ انسان نقش آفرین بوده است.

در ادیان آسمانی، از جمله اسلام، مسیحیت و یهودیت زیتون به عنوان میوه ای مبارک و پربرکت معرفی شده است. در قرآن کریم زیتون در چندین آیه ذکر شده و حتی سوگند الهی به آن خورده شده است: «والتین والزیتون در کتاب مقدس نیز درخت زیتون نماد صلح و رحمت الهی است؛ جایی که کبوتر پس از طوفان نوح با شاخه ای از زیتون باز می گردد تا پیام آرامش و زندگی تو را به انسان برساند. از نظر تاریخی زیتون جزو نخستین گیاهانی است که بشر اقدام به کشت سازمان یافته ی آن کرده است. استاد باستان شناسی نشان می دهد که استفاده از روغن زیتون در آشپزی داروسازی مراقبت از پوست و حتی آیین های مذهبی به تمدن های مصر یونان، روم و ایران باستان باز می گردد.

در یونان باستان تاج قهرمانان المپیک از شاخه های زیتون بافته می شد؛ نمادی از پیروزی و سلامت کشت زیتون امروزه در بسیاری از مناطق جهان با اقلیم مدیترانه ای رواج دارد کشورهای حوزه مدیترانه شامل اسپانیا، ایتالیا، یونان، ترکیه، تونس مراکش، لبنان، سوریه و فلسطین از بزرگترین تولید کنندگان زیتون در جهان هستند. اسپانیا به تنهایی بیش از نیمی از تولید روغن زیتون جهان را تأمین میکند. در شرق مدیترانه زیتون با هویت فرهنگی و تغذیه ای ملتها گره خورده است از زیتونهای کالاماتای یونانی گرفته تا زیتون سیاه ترکی و زیتون سبز فلسطینی در ایران نیز مناطق مختلفی از جمله استانهای گیلان گلستان، زنجان، قزوین فارس ایلام، کرمانشاه و به ویژه طارم در زنجان به کشت زیتون اختصاص یافته اند. اقلیم معتدل و خاک حاصلخیز این مناطق شرایط مناسبی برای تولید زیتون با کیفیت بالا فراهم کرده است. ایران اگر چه در مقایسه با کشورهای مدیترانه ای سابقه ی | کشت صنعتی زیتون را به تازگی گسترش داده اما از ظرفیتهای بالقوه ی زیادی در این زمینه برخوردار است. در طب قدیمی ایران نیز زیتون درختی ریشه دار در تاریخ که در طول تمدن ها تن و جا را سیراب کرده است.

زیتون به عنوان ماده ای معتدل، ملین، مقوی مغز و حافظ جوانی معرفی شده است. حکمای بزرگی چون ابن سینا و رازی به خواص تغذیه ای و دارویی زیتون اشاره کرده اند و روغن زیتون را برای درمان مشکلات گوارشی، خشکی پوست درد مفاصل و اختلالات کبدی تجویز کرده اند. با پیشرفت دانش پزشکی، امروز علم نیز بسیاری از یافته های سنتی درباره زیتون را تایید میکند. پژوهشهای مدرن نشان داده اند که زیتون و روغن آن سرشار از اسیدهای چرب غیر اشباع آنتی اکسیدان ها و ترکیبات ضدالتهابی هستند که می توانند در پیشگیری از بیماریهای مزمن مانند بیماری های قلبی دیابت نوع ۲، انواع سرطان و زوال عقل نقش موثری ایفا کنند. زیتون، درختی است که در دل تاریخ رشد کرده، در فرهنگ ها ریشه دوانده و در علم امروز دوباره کشف شده است؛ پلی میان گذشته و آینده میان سنت و علم و میان خوراک و درمان.