آزمایش HIV: آیا یک تست خون ساده برای تشخیص قطعی ایدز کافی است؟
- mirzai mirzai
بیماری HIV و ایدز از جمله ترسناکترین عباراتی هستند که با شنیدنشان اضطراب زیادی در افراد ایجاد میکند. بسیاری از افراد پس از تجربه یک رفتار پرخطر، فوراً به فکر آزمایش خون میافتند تا خیال خود را راحت کنند. اما سوال اصلی اینجاست: آیا انجام یک تست خون ساده برای تشخیص قطعی ایدز (HIV) کافی است؟ در ادامه این مطلب، انواع تست HIV، دقت آنها، زمان مناسب انجام تست و علائم و همچنین تفاوت HIV با ایدز را به زبانی ساده بررسی میکنیم.
تشخیص ایدز با آزمایش خون ساده
آیا یک تست خون ساده برای تشخیص قطعی ایدز (HIV) کافی است؟ تشخیص اولیه HIV معمولاً با آزمایش خون انجام میشود. در این آزمایش به دنبال وجود آنتیبادیها یا آنتیژنهای HIV در خون فرد میگردند. متداولترین روش، تست آنتیبادی (ELISA یا EIA) است که حضور آنتیبادیهایی که بدن در پاسخ به ویروس تولید میکند را بررسی مینماید. با توجه به سه مرحلهای بودن روند عفونت HIV (مرحله حاد، نهفتگی و پیشرفته ایدز) باید دانست که در مراحل ابتدایی ممکن است نتیجه آزمایش منفی کاذب باشد. چونکه بدن هنوز آنتیبادی تولید نکرده است. با استفاده از خدمات آزمایش خون در منزل، نمونه خون شما در منزل گرفته شده و با همان دقت آزمایشگاهی بررسی میشود.
آیا جواب آزمایش HIV قطعی است؟
پاسخ کوتاه به این سوال که آیا آزمایش HIV قطعی است؟ این است: «بستگی دارد». دقت تستهای HIV بسیار بالا است، بهویژه اگر در زمان درست انجام شوند. نتیجه قطعی زمانی به دست میآید که آزمایشها در زمان مناسب و با روشهای تأییدی انجام شوند. تست ELISA معمولاً بهعنوان آزمایش غربالگری استفاده میشود و اگر نتیجه آن مثبت بود، با آزمایش دقیقتری مانند Western Blot یا PCR تأیید میشود. اما وقتی از زمان مناسب بگذرد و نتیجه چند تست متوالی مثبت باشد، میتوان با اطمینان بالا گفت که فرد آلوده به HIV است.
آیا یک تست خون برای ایدز برای تشخیص قطعی HIV کافی است؟
آیا یک آزمایش خون برای تشخیص ایدز کافی است؟ تست خون برای ایدز به معنی بررسی وجود ویروس HIV یا پاسخ ایمنی بدن در برابر آن است. نوع تست بسته به زمان قرارگیری احتمالی در معرض ویروس متفاوت است. سه نوع آزمایش HIV وجود دارد: آزمایشهای آنتیبادی، آزمایشهای آنتیژن/آنتیبادی و آزمایشهای اسید نوکلئیک (NAT). آنتیبادیها توسط سیستم ایمنی بدن شما هنگامی که در معرض ویروسهایی مانند HIV قرار میگیرید، تولید میشوند. آنتیژنها مواد خارجی هستند که باعث فعال شدن سیستم ایمنی بدن شما میشوند. اگر HIV داشته باشید، آنتیژنی به نام p24 حتی قبل از ایجاد آنتیبادیها تولید میشود.
- تست آنتیبادی (ELISA) از هفته ۴ تا ۱۲ پس از تماس قابل اعتماد است.
- تست آنتیژن/آنتیبادی نسل چهارم: از هفته سوم به بعد دقیقتر عمل میکند، چون علاوه بر آنتیبادی، آنتیژن p24 را نیز شناسایی میکند.
- تست PCR یا NAT: گرانتر اما بسیار دقیق است و حتی در هفته دوم پس از تماس میتواند وجود RNA ویروس را تشخیص دهد.
دقت آزمایش HIV چقدر است؟
اگرچه بسیاری از آزمایشهای HIV بسیار دقیق هستند، اما به دقت ۱۰۰٪ نمیرسند. منفی کاذب نتیجه آزمایشی است که میگوید فرد HIV ندارد، در حالی که در واقع این بیماری را دارد. نتایج منفی کاذب اغلب زمانی رخ میدهد که افراد در چند هفته اول پس از عفونت، آزمایش میدهند. دقت آزمایش نسل چهارم (آنتیژن/آنتیبادی) بیش از ۹۹٪ گزارش شده است. با این حال، تفسیر نتایج نیاز به توجه به «دوره نهفتگی» دارد. یعنی زمانی که ممکن است فرد مبتلا باشد ولی آزمایش هنوز مثبت نشان ندهد. این دوره معمولاً بین ۲ تا ۶ هفته است. همچنین برخی شرایط مانند ابتلا به بیماریهای خودایمنی، مصرف داروهای خاص یا بارداری، در موارد نادری میتوانند باعث نتایج مثبت یا منفی کاذب شوند. به همین دلیل بهتر این است که برای اطمینان، آزمایش را در فواصل زمانی مشخص تکرار نمایید. در کنار تست HIV، انجام آزمایش چکاپ کامل بدن برای چکاپ و ارزیابی سلامت کلی بدنتان مفید خواهد بود.
آیا تست خون ساده برای تشخیص قطعی ایدز (HIV) کافی است؟ بهترین زمان انجام آزمایش HIV
یکی از پرتکرارترین پرسشها بعد از این سوال که آیا تست خون ساده برای تشخیص قطعی ایدز (HIV) کافی است؟ همین است که چند وقت بعد از رابطه آزمایش HIV بدهیم؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که اگر رابطه محافظت نشده یا تماس مشکوکی داشتهاید، باید بدانید که تست زودهنگام ممکن است بیفایده باشد. آزمایشهای آنتیبادی معمولاً میتوانند HIV را ۲۳ تا ۹۰ روز پس از مواجهه رفتار پرخطر تشخیص دهند. اکثر آزمایشهای سریع و خودآزماییها، آزمایشهای آنتیبادی هستند. آزمایش سریع آنتیژن/آنتیبادی که با خون از نوک انگشت انجام میشود، معمولاً میتواند HIV را ۱۸ تا ۹۰ روز پس از مواجهه تشخیص دهد. به طور خلاصه اینکه:
- تست نسل چهارم از روز 18 تا 45 بعد از تماس معتبر است.
- تست آنتیبادی معمولی تا 90 روز بعد از تماس نیاز به زمان دارد.
- تست PCR میتواند از روز 10 تا 14 پس از تماس، RNA ویروس را شناسایی کند.
پس پاسخ به این سوال که آیا یک آزمایش خون و یک تست خون ساده برای تشخیص قطعی ایدز (HIV) کافی است؟ خیلی صریح و روشن است: خیر، معمولاً یک آزمایش خون به تنهایی کافی نیست. بهترین رویکرد این است که در سه بازه زمانی تست دهید: دو هفته بعد، شش هفته بعد و سه ماه بعد از تماس مشکوک. در صورت منفی بودن نتیجه پس از سه ماه، احتمال آلودگی بسیار ناچیز است.
علائم HIV و ایدز
برخی از افراد آلوده به HIV بعد از دو هفته تا یک ماه، علائمی شبیه آنفولانزا دارند. این مرحله ممکن است از چند روز تا چند هفته طول بکشد. برخی از افراد هم در این مرحله هیچ علامتی ندارند. تب، سردرد، درد عضلانی و درد مفاصل، جوش، گلودرد و زخمهای دردناک دهان، غدد لنفاوی متورم که عمدتاً در گردن قرار دارند، اسهال، کاهش وزن، سرفه و عرق شبانه از علائم احتمالی ورود ویروس به بدن هستند. این نشانهها گاهی آنقدر خفیف هستند که احتمالا متوجه نشوید.
فرق HIV و ایدز
HIV و ایدز معمولاً بهاشتباه مترادف در نظر گرفته میشوند، در حالی که تفاوت مهمی دارند. HIV متعلق به گروهی از ویروسها به نام رتروویروسها است. HIV به گلبولهای سفید خون در سیستم ایمنی بدن حمله میکند. این سلولها تا آخر عمر آلوده باقی میمانند. در صورت عدم درمان، HIV به ایدز تبدیل میشود. AIDS مخفف یک اصطلاح کلی برای بیماریهایی است که به دلیل ابتلا به عفونت HIV درمان نشده برای چندین سال رخ میدهد. یعنی ایدز (AIDS) مرحله نهایی و پیشرفته عفونت HIV است که در آن سیستم ایمنی به شدت آسیب دیده و بدن قادر به مبارزه با عفونتها نیست. به بیان ساده تمام بیماران ایدز، مبتلا به HIV هستند، اما همه افراد دارای HIV لزوماً به ایدز مبتلا نمیشوند، بهویژه اگر درمان منظم ضد ویروسی را آغاز کرده باشند.
جمعبندی
پس در جواب به این سوال که آیا تست خون ساده برای تشخیص قطعی ایدز (HIV) کافی است؟ میتوان گفت که یک آزمایش خون ساده ممکن است سرنخی از وجود HIV بدهد، اما برای تشخیص قطعی کافی نیست و نیاز به تکرار و تأیید دارد. شما برای اینکه مطمئن شوید بایستی یک سری آزمایشات را تکرار کرده تا نتیجه قطعی ابتلای شما به بیماری تأیید شود.
منابع:
